صفحه اصلی / بیماری های ارتوپدی / انگشت اضافه یا پلی داکتیلی چیست؟
۵ دقیقه
انگشت-اضافی-یا-پلی-داکتیلی

انگشت اضافه یا پلی داکتیلی چیست؟

آنچه می خوانید

پلی داکتیلی یا انگشت اضافه به وضعیتی اطلاق می‌شود که تعداد انگشتان در دست یا پا بیش‌تر از پنج عدد باشد. این اختلال یک نوع ناهنجاری ژنتیکی است که به عنوان نقص مادرزادی در نظر گرفته می‌شود. ممکن است فقط یکی از اعضاء خانواده درگیر این مشکل باشد یا اینکه تعداد دیگری از افراد نیز با مشکلات مشابه وجود داشته باشند. در مواردی که تعدادی از افراد خانواده درگیر این مشل باشند می‌توان حدس زد که این مشکل یک بیماری ارثی و ژنتیکی می‌باشد اما زمانی که فقط یکی از فرزندان با این مشکل به دنیا می‌آیند به احتمال زیاد به دلیل یک جهش ژنتیکی یا تاثیرگذاری عوامل محیطی ایجاد شده است.

انگشتان اضافه دست

شیوع اختلال پلی داکتیلی

در هر ۱۰۰۰ تولد ممکن است یک نوزاد با این اختلال به دنیا بیاید.

این بیماری در نژاد آفریقایی-آمریکایی بیشتر دیده می‌شود به طوری که در این جمعیت‌ها از هر ۱۵۰ تولد ۱ مورد مبتلا به این اختلال می‌باشد.

دست‌ها بیشتر از پاها درگیر این مشکل می‌شوند. به صورت تفکیک شده می‌توان گفت در دست راست و پای چپ بیشتر دیده می‌شود.

بیشتر بخوانید: بهترین روش پیشگیری از بروز آرتروز انگشتان دست

علائم پلی داکتیلی

همان طور که اشاره شد این اختلال منجر به ایجاد انگشت یا انگشتان اضافه در یک یا هر دو دست و یا پا می‌شود. این انگشت یا انگشتان اضافه می‌تواند به صورت‌های متفاوتی باشد به عنوان مثال:

  • به صورت کامل و دارای عملکرد طبیعی
  • استخوان بندی آن ناقص باشد و انگشت کامل تشکیل نشده باشد.
  • توده‌ای کوچک از بافت نرم (بدون استخوان و ساختار اسکلتی)
  • ممکن است در کناره‌ی انگشت کوچک باشد.
  • ممکن است به صورت چسبیده با انگشت شصت باشد.
  • در برخی موارد در لابلای انگشتان دیگر به وجود می‌آید.

انواع پلی داکتیلی

زمانی که این اختلال بدون سایر ناهنجاری‌های مادرزادی ایجاد شده باشد به آن پلی داکتیلی ایزوله میگویند، علت ایجاد آن اغلب انتقال ارثی از طریق والدین می‌باشد، این بیماری به عنوان اتوزومال غالب شناخته می‌شود، شش ژن برای ایجاد این اختلال شناسایی شده‌اند و حتی مکان قرار گرفتن آن‌ها بر روی کروموزوم نیز مشخص است. سیگنال‌هایی که این ژن‌ها ایجاد می‌‌کنند طی هفته‌های چهارم تا هشتم بر جنین در حال رشد تاثیر می‌گذارند.

در مواردی که عوامل وراثتی موجب ایجاد این اختلال نشده باشند، می‌توان عوامل زیر را در احتمال افزایش ایجاد آن نام برد:

  • فرزند مادران مبتلا به دیابت
  • نوزادان کم وزن
  • کودکان اول یا دوم بیشتر از سایر کودکان درگیر این مشکل می‌شوند.
  • کودکانی که مادرانشان در سه ماهه اول بارداری دچار عفونت دستگاه تنفس فوقانی بوده‌اند.
  • مادرانی که مبتلاء به بیماری صرع بوده‌اند.
  • جنین‌هایی که در دوران بارداری در معرض تالیدومید قرار داشتند.

گاهی اوقات همراه با پلی داکتیلی، نوزاد دچار بیماری‌های ژنتیکی دیگری نیز می‌باشد که در این موارد پلی داکتیلی سندرمی نامیده می‌شود.

سندرم‌های همراه با این بیماری در اثر جهش‌های ژنی ایجاد می‌شوند و بر رشد جنین تاثیر می‌گذارند.

جهت کسب اطلاعات در مورد مکانیسم‌های دخیل در رشد جنین، مطالعات همچنان ادامه دارد.

تشخیص پلی داکتیلی

سونوگرافی از جنین در همان سه ماهه اول می‌تواند پلی داکتیلی را تشخیص دهد. در این موارد ممکن است آزمایش‌های ژنتیکی جهت بررسی سایر اختلالات برای شما انجام شود. اگر میزان ناهنجاری‌های ژنتیکی جنین زیاد باشد در مورد ادامه‌ی بارداری باید تحت مشاوره قرار بگیرید.

پس از تولد نوزاد، پلی داکتیلی به صورت واضح قابل مشاهده است اما جهت بررسی ساختار اسکلتی انگشت اضافه جهت برنامه ریزی برای جراحی، انجام رادیولوژی از دست یا پا ضروری می‌باشد.

بیشتر بخوانید: تشخیص و درمان شکستگی انگشتان دست

درمان پلی داکتیلی

درمان این اختلال به محل اتصال انگشت اضافی بستگی دارد. در اکثر موارد زائده‌های اضافی طی دو سال اول و بدون اینکه هیچ گونه اختلالی در عملکرد طبیعی دست و پا ایجاد کند از بین می‌رود.

در مواردی که انگشت به صورت کامل تشکیل شده و عملکرد طبیعی دارد نیاز به هیچ گونه درمانی نیست اما گاهی اوقات که انگشت به صورت ناقص تشکیل شده است، از لحاظ ظاهری برای فرد مشکل ایجاد کرده یا اینکه بر عملکرد سایر انگشتان تاثیر گذاشته است درمان‌ جراحی پیشنهاد می‌شود.

روش جراحی انگشت اضافه

جراحی انگشت اضافه یک جراحی ساده می‌باشد، تکنیک‌های مختلفی با توجه به شرایط انگشت اضافه قابل انجام می‌باشد اما نکاتی که حین جراحی باید به آن دقت نمود عبارتند از:

  • اگر انگشت اضافه به انگشت شصت چسبیده باشد، باید پس از جراحی شکل و زاویه انگشت شصت به صورت طبیعی باشد، در مواردی پس از جراحی برداشتن انگشت اضافه یک جراحی توسط متخصص ارتوپد جهت ترمیم و اصلاح شکل ظاهری انگشت مجاور لازم می‌باشد.
  • جراحی باید به گونه‌ای باشد که کمترین آسیب به بافت‌های نرم، تاندون‌ها و رباط‌ها وارد شود.
  • جراحی انگشت اضافه‌ای که بین انگشت‌ها باشد معمولاً سخت تر می‌باشد. در این موارد معمولاً به بیش از یک جراحی جهت دستیابی به نتایج مطلوب نیاز است. پس از این جراحی گاهی مواقع لازم است تا چندین ماه دست یا پای کودک در گچ قرار بگیرد.

پس از جراحی انگشت اضافه

بخیه‌ها دو تا ۴ هفته پس از جراحی جذب می‌شوند.

در مواردی نیاز است که جهت بهبود عملکرد سایر انگشتان، چندین جلسه فیزیوتراپی انجام شود.

دکتر علیرضا تعبدی فوق تخصص ارتوپدی
(فلوشیپ جراحی شانه و دست)


- عضو شورای پزشکی ایران
- عضو انجمن ارتوپدی ایران
- عضو مجمع جراحی دست ایران
- عضو جراحان ارتوپد امارات متحده

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

آنچه میخوانید