صفحه اصلی / بیماری های ارتوپدی / ترمیم آسیب های روتاتور کاف یا عضلات شانه
۱۲ دقیقه
روتاتور-کاف

ترمیم آسیب های روتاتور کاف یا عضلات شانه

آنچه می خوانید

پارگی روتاتور کاف شانه، در اثر پارگی عضلات گرداننده شانه بوجود می آید. این مشکل که عمدتا در افراد بزرگسال رخ میدهد، شانه را ضعیف کرده و با درد همراه است؛ به طوری که می تواند در انجام بسیاری از فعالیت های معمولی روزانه مثل بالا بردن دست مشکل ایجاد کند. روتاتور کاف شامل گروهی از ماهیچه هاست که به چرخش و حرکت دست کمک می کند. زمانی که تاندون های یک یا چند ماهیچه روتاتور کافه به دلایل مختلف دچار آسیب و پارگی شود، حرکت و چرخش استخوان بازو به سختی انجام می شود و با درد همراه است.

روتاتور کاف گروهی از تاندون‌ها می باشند که نقش حمایت کننده را دارند و دامنه حرکتی وسیعی از مفصل شانه را ممکن می‌سازند. صدمات عمده می تواند باعث پارگی روتاتور کاف شود. پارگی روتاتور کاف یکی از شایع ترین علل درد شانه در میانسالان و افراد مسن است.

آناتومی شانه

شانه از سه استخوان تشکیل می شود: استخوان بازو، استخوان کتف و ترقوه. استخوان شانه از نوع گوی و حفره است، به طوری که سر استخوان بازو (هومروس) در یک حفره کوچک در استخوان کتف قرار گرفته و حرکت می کند.

روتاتور کاف یا کلاهک چرخاننده شامل چهار ماهیچه و تاندون هایشان است که اطراف استخوان بازو را پوشش میدهند و عمقی ترین عضلات شانه هستند. روتاتور کاف در واقع استخوان بازو را به کتف متصل می کنند و به حرکت و بالا و پایین کردن دست کمک می کند. عضلات روتاتور کاف از یک سمت به استخوان کتف و از سمت دیگر به بازو متصل هستند.

پارگی روتاتور کاف

زمانی که تاندون یک یا چند عضله پاره شده یا آسیب ببیند، اتصال تاندون ها به استخوان بازو قطع می شود. پارکی روتاتور کاف معمولا در اثر نزدیکی و فشرده شدن بیش از حد استخوان کتف و بازو و گیر کردن عضله روتاتور کاف بین این دو استخوان اتفاق میوفتد. در صورتی که این فشرگی بیش از حد باشد، تاندون روتاتور کاف پاره می شود.

پارگی روتاتور کاف ممکن است جزئی یا کامل باشد. در پارگی جزئی روتاتور کاف، تاندون ها آسیب می بینند اما کاملا پاره نمی شوند. اما در پارگی کامل، تاندون کاملا از استخوان جدا می شود و یک حفره روی تاندون ایجاد می شود.  پارگی روتاتور کاف ممکن است به طور ناگهانی در نتیجه ورزش و فعالیت های شدید و یا به مرور زمان در اثر فرسایش ماهیچه ایجاد شود.

علل و علائم پارگی روتاتور کاف

پارگی روتاتور کاف ممکن است با استفاده مکرر از بازو برای فعالیت های بالای سر، در حین ورزش یا در هنگام تصادفات با موتور رخ دهد. پارگی روتاتور کاف باعث درد شدید، ضعف بازو و احساس تق تق در حرکت دادن شانه در موقعیت‌های خاص می‌شود. ممکن است سفتی، تورم، از دست دادن حرکت و حساسیت در جلوی شانه وجود داشته باشد.

پارگی روتاتور کاف ممکن است به صورت ناگهانی و در اثر ورزش، افتادن روی شانه و ضربه شدید اتفاق بیوفتد. در این حالت پارگی معمولا با درد شدیدی در ناحیه شانه همراه است و تکان دادن دست برای فرد دشوار است.

در پارگی هایی که به مرور زمان و به تدریج ایجاد می شوند، معمولا فرد در ابتدا درد کمی را هنگام بالا و پایین کردن دست خود احساس می کند و با گذشت زمان و پیشرفت آسیب دیدگی، درد شدید تر شده و بسیاری از فعالیت های روزانه برای فرد مشکل خواهند شد. به طور کل موارد زیر از علائم قابل توجه پارگی و آسیب دیدگی روتاتور کاف هستند:

  • درد هنگام استراحت در شب، خصوصا زمانی که فرد روی شانه آسیب دیده میخوابد.
  • درد هنگام حرکت دادن دست و بالا و پایین کردن آن
  • احساس ضعف در دست هنگام بالا بردن آن
  • صدا دادن شانه با احساس ساییدگی در هنگام تکان دادن دست
  • درد و حساسیت در هنگام لمس و فشار
  • محدود شدن دامنه حرکت شانه و سفت شدن آن

تشخیص و درمان پارگی روتاتور کاف

پارگی روتاتور کاف بهتر است در تصویربرداری تشدید مغناطیسی تشخیص داده شود. تسکین علائم ممکن است با درمان های محافظه کارانه – استراحت، بند شانه، داروهای ضد درد، تزریق استروئید و ورزش های خاص به دست آید. با این حال، جراحی برای ثابت کردن تاندون به استخوان شانه لازم است.

روش درمان پارگی روتاتور کاف بسته به تشخیص پزشک و میزان شدت آسیب دیدگی متفاوت است. پارگی روتاتور کاف معمولا بدون نیاز به جراحی درمان می شود. هرچه زودتر برای درمان این مشکل اقدام شود، پیشرفت آسیب دیدگی کاهش یافته و فرد سریع تر بهبود پیدا می کند.

درمان غیرجراحی پارگی روتاتور کاف

در ۸۰ درصد مواقع پارگی روتاتور کاف بدون جراحی درمان می شود. از جمله روش های درمان غیرجراحی روتاتور کاف می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • استراحت و کم کردن فعالیت هایی که ممکن است به دست یا شانه فشار وارد کنند.
  • استفاده از آتل و یا آویز گردن برای استراحت عضله
  • محدود کردن فعالیت های آسیب زننده
  • انجام تمرینات تقویتی و حرکات کششی خاص که توسط پزشک توصیه می شوند
  • در صورت نیاز، فیزیوتراپی همراه با حرکات کششی و تقویتی از روش های موثر برای درمان آسیب دیدگی روتاتور کاف است
  • در صورتی که آسیب روتاتور کاف با فیزیوتراپی و ورزش درمان نشود، تزریق کورتون ممکن است به فرد کمک کند.

جراحی پارگی روتاتور کاف شانه

در مواردی که پارگی و آسیب دیدگی روتاتور کاف طولانی مدت باشد و با روش های درمانی غیرجراحی درمان نشود، ممکن است فرد به جراحی نیاز داشته باشد. معمولا آسیب روتاتور کاف در بیشتر افراد بدون جراحی درمان می شود. آسیب هایی که در اثر سایش و فرسودگی ایجاد شده اند اصولا به جراحی نیاز ندارد. همچنین در افراد مسن، به دلیل ضعیف و فرسوده بودن بافت تاندون ها معمولا جراحی انجام نمی شود. از جمله علائمی که شامل جراحی می شوند می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • فعال بودن بیش از حد فرد و نیاز به دست ها برای انجام کار
  • پارگی بیش از ۳ سانتی متر
  • آسیب جدی که اخیرا موجب پارگی شده و درد بسیار زیاد
  • وجود علائم بصورت طولانی مدت (۶ الی ۱۲ ماه)

جراحی روتاتور شانه با توجه به میزان پارگی، شدت آسیب و تشخیص متخصص ارتوپد ممکن است به روش های زیر انجام گیرد:

  • جراحی روتاتور با آرتروسکوپ
  • جراحی با شکاف کوچک
  • جراحی باز

ترمیم روتاتور کاف شانه به روش کلاسیک

جراحی برای ترمیم روتاتور شانه کاف از طریق یک برش بزرگ شانه به طول حدود ۶-۱۰ سانتی متر انجام می شود و عضله روی روتاتور کاف جدا می شود. تکنیک های جدیدتر و پیشرفته جراحی برای به حداقل رساندن درد و زمان بهبودی توسعه یافته اند.

ترمیم روتاتور کاف آرتروسکوپی

ترمیم روتاتور کاف آرتروسکوپی یک جراحی کم تهاجمی است که از طریق برش‌های کوچک، هر یک حدود ۱ سانتی‌متر، با آرتروسکوپ انجام می‌شود. آرتروسکوپ یک ابزار مشاهده فیبر نوری کوچک است که از یک لنز کوچک، منبع نور و دوربین فیلمبرداری تشکیل شده است. ابزارهای جراحی مورد استفاده در جراحی آرتروسکوپی بسیار کوچک هستند (فقط ۳ یا ۴ میلی متر قطر) اما وقتی از طریق آرتروسکوپ مشاهده می شوند بسیار بزرگتر به نظر می رسند.

دوربین تلویزیونی متصل به آرتروسکوپ تصویر مفصل را بر روی صفحه تلویزیون نمایش می دهد و به جراح اجازه می دهد تا غضروف، رباط ها و روتاتور کاف را در سرتاسر شانه نگاه کند. جراح می تواند میزان یا نوع آسیب را تعیین کند و سپس مشکل را ترمیم یا اصلاح کند.

جراحی آرتروسکوپی ترمیم روتاتور کاف چگونه انجام می شود؟

جراح جراحی را از طریق چندین سوراخ کوچک (۳-۵ میلی متر) در اطراف شانه انجام می دهد. یک دوربین قرار داده شده است و اجازه می دهد تا نه تنها پارگی روتاتور کاف بلکه خود سطح مفصل شانه و سایر ساختارهایی که ممکن است باعث اختلال در عملکرد یا ناراحتی شوند را نیز مشاهده کنید. فضایی که روتاتور کاف قرار دارد دارای بافت نرم ملتهب است که توسط جراح برداشته می شود و اغلب سقف (آکرومیون) با استفاده از فرز صاف می شود. گاهی اوقات، مفصل بین آکرومیون (سقف) و ترقوه (ترقوه) دردناک یا آرتروز است و با استفاده از یک سوراخ موتوری در حین جراحی باز می شود. هنگامی که تاندون ها از بافت پاک می شوند و به خوبی دیده می شوند، ترمیم می شوند. پس از پارگی کامل، اشک ها جمع شده و با گذشت زمان سفت می شوند. به ندرت، نمی توان تاندون های جمع شده را به اندازه کافی برای تکمیل ترمیم حرکت داد. سطح استخوان برای ایجاد خونریزی تازه می شود. این خونریزی برای بهبودی بسیار مهم است، زیرا خود تاندون ها خون بسیار ضعیفی دارند.

لنگرهای پنج میلی متری ساخته شده از مواد زیست سازگار به استخوان پیچ می شوند. هر لنگر دارای دو بخیه بسیار قوی است. بخیه ها از طریق تاندون پاره شده عبور داده می شوند و سپس به طور محکم به استخوان، اغلب با کمک ردیف دوم لنگرها محکم می شوند.

ترمیم تاندون به داخل استخوان آهسته است و حدود ۱۰-۱۲ هفته طول می کشد تا آنقدر قوی شود که بازو با قدرت خود از آن استفاده کند. کمبود خون باعث کند شدن روند بهبودی می شود. در این مدت زمان به حرکت بازو کمک می کند، اما این کار باید با استفاده از بازوی دیگر یا با کمک یک دوست یا درمانگر انجام شود. یک کشش قوی توسط واحد عضله-تاندون ترمیم شده کافی است تا در این مدت ترمیم را مختل کند.

پس از جراحی ترمیم روتاتور کاف شانه

پس از ترمیم تاندون، شانه همیشه حرکت خود را از دست می دهد. این حرکت معمولاً باید طی چند ماه دوباره به دست آید. ممکن است در برخی موارد تا ۱۲ ماه طول بکشد، به خصوص اگر پارگی زیاد باشد و ترمیم آن مشکل باشد.

بین دو تا پنج لنگر برای انجام تعمیر استفاده می شود. اگر یکی از تاندون‌های عضله دوسر (سر بلند) پاره شود یا درد ایجاد کند، ممکن است همزمان بریده شود یا در محل دیگری محکم شود.

تاندینوپاتی عضله دو سر بازویی چیست؟

عضله دو سر بازویی دارای دو اتصال در اطراف شانه است. سر کوتاه خارج از مفصل شانه و سر بلند در شانه است. سر بلند ممکن است دارای بیماری هایی مانند پارگی تاندون یا جدا شدن جزئی تاندون باشد. در این صورت، سر بلند دوسر بازو بریده می شود و یا به سمت چپ می رود یا دوباره به پایین پایین به استخوان بازو متصل می شود. در صورت عدم اتصال مجدد، مطالعات هیچ تفاوتی در قدرت یا درد نشان نمی دهد. دلیل اصلی اتصال مجدد، جلوگیری از عدم تقارن در ظاهر عضله دوسر به نام عضله “پوپی” است. عضله Popeye در بیمارانی که تنودزیس (چسباندن مجدد) داشته اند در مقایسه با تنوتومی با سرعت کمی کمتر رخ می دهد.

انتظارات و عوارض بعد از جراحی روتاتور کاف شانه

شانه شما در دو هفته اول بسیار دردناک خواهد بود و خواب سخت خواهد بود. درد اغلب به مدت ۱۰-۱۶ هفته بعد از عمل ادامه دارد. این طبیعی است.

سفتی: سفتی پس از تعمیر روتاتور کاف طبیعی است. برخی از بیماران بسیار سفت می شوند و بافت اسکار زیادی تشکیل می دهند. اگرچه این یک مزاحم است، اما با گذشت زمان این بیماران به طور کلی ترمیم صدا را ایجاد می کنند و در درازمدت به خوبی عمل می کنند. کلیک کردن با دامنه حرکتی بسیار رایج است و برای چندین ماه و گاهی برای همیشه ادامه دارد. اگر دردناک نباشد جای نگرانی نیست.

عفونت: خوشبختانه این مورد در جراحی آرتروسکوپی بسیار نادر است و در کمتر از ۱ مورد از ۱۰۰۰ مورد رخ می دهد.

عدم بهبودی: روتاتور کاف پارگی را ترمیم می‌کند و سرعت پارگی آن تا حد زیادی به اندازه و سن پارگی قبل از جراحی بستگی دارد. پارگی های کوچک با ضخامت کامل با سرعتی در حدود ۱۰٪ در ۱-۲ سال دوباره پاره می شوند. پارگی های بزرگ یا بزرگ می توانند با نرخی در حدود ۴۰ درصد از بین بروند! جالب اینجاست که حتی این بیماران نیز نسبت به قبل از جراحی وضعیت بهتری دارند، اما به خوبی بیمارانی که بهبود می یابند عمل نمی کنند. اگر شانه همچنان دردناک باشد، جراحی تجدید نظر را می توان در نظر گرفت، اما نتایج جراحی تجدید نظر، همانطور که می توانید تصور کنید بسیار کمتر از ترمیم های بار اول قابل اعتماد هستند.

آسیب عصبی، درد مزمن، لخته شدن خون یا عوارض پزشکی همگی می توانند ناشی از هر جراحی باشند، اما خوشبختانه پس از ترمیم روتاتور کاف آرتروسکوپی، این عوارض غیرعادی نادر است.

آیا جراحی ترمیم روتاتور کاف همیشه موفقیت آمیز است؟

ترمیم روتاتور کاف در بیمارانی که به درستی انتخاب شده اند بسیار موفق است. نتایج به عوامل مختلفی از جمله سن و سطح فعالیت بیمار، وضعیت عضله و تاندون قبل از جراحی، اندازه و سن پارگی بستگی دارد. فیزیوتراپی پس از ترمیم روتاتور کاف بسیار مهم است. انجام عمل جراحی در صورتی که دسترسی یا پولی برای پرداخت هزینه فیزیوتراپی نداشته باشید عملاً بی معنی است.

جراحی روتاتور کاف تا چند هفته بعد از عمل بسیار دردناک است. با وجود برش های کوچک روی پوست، کار زیادی در داخل و اطراف مفصل شانه انجام می شود که منجر به ناراحتی می شود که می تواند ۱۰-۱۶ هفته طول بکشد.

سوالات متداول روتاتورکاف شانه

منابع:

https://www.drchristo.com/arthroscopic-shoulder-rotator-cuff-tendon-repair-sports-medicine-specialist-frisco-tx.html

https://www.pacificortho.ca/services/surgical-treatments/shoulder/rotator-cuff-repair/
دکتر علیرضا تعبدی فوق تخصص ارتوپدی
(فلوشیپ جراحی شانه و دست)


- عضو شورای پزشکی ایران
- عضو انجمن ارتوپدی ایران
- عضو مجمع جراحی دست ایران
- عضو جراحان ارتوپد امارات متحده

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

اشتراک گذاری در شبکه های اجتماعی

آنچه میخوانید